Model biznesowy Canvas

Business Model Canvas to narzędzie do zarządzania strategicznego i lean startup, które zapewnia wizualne ramy do opisywania, analizowania i projektowania modelu biznesowego firmy. Opracowany przez Alexandra Osterwaldera i Yves'a Pigneura w ich książce z 2010 roku „Business Model Generation”, ten jednostronicowy szablon umożliwia przedsiębiorcom, start-upom i firmom o ugruntowanej pozycji na rynku wyjaśnienie i przekazanie podstawowych elementów dotyczących tego, w jaki sposób ich organizacja tworzy, dostarcza i pozyskuje wartość. Canvas jest zazwyczaj podzielony na dziewięć powiązanych segmentów, z których każdy reprezentuje podstawowy element działalności.

Model biznesowy Canvas sprowadza strukturę firmy do następujących dziewięciu elementów składowych:

1. Segmenty klientów: definiują różne grupy osób lub organizacji, którym firma chce służyć lub do których chce dotrzeć.
2. Propozycje wartości: Opisuj pakiet produktów i usług, które tworzą wartość dla określonych segmentów klientów.
3. Kanały: Opisuj, w jaki sposób firma komunikuje się z segmentami klientów i dociera do nich, aby dostarczyć im propozycję wartości.
4. Relacje z klientami: Szczegółowy opis rodzajów relacji, jakie firma nawiązuje z różnymi segmentami klientów — od pomocy osobistej po usługi zautomatyzowane.
5. Źródła przychodów: Wyjaśnij, w jaki sposób firma generuje przychody z każdego segmentu klientów, np. ze sprzedaży, subskrypcji, licencji lub opłat za użytkowanie.
6. Kluczowe zasoby: Wymień najważniejsze zasoby potrzebne do funkcjonowania modelu biznesowego — mogą to być zasoby fizyczne, finansowe, intelektualne lub ludzkie.
7. Kluczowe działania: Określ podstawowe zadania i operacje niezbędne dla firmy do stworzenia i zaoferowania swojej propozycji wartości.
8. Kluczowe partnerstwa: Opisuj sieć dostawców lub partnerów, którzy pomagają w funkcjonowaniu modelu biznesowego, takich jak sojusze, wspólne przedsięwzięcia lub relacje z dostawcami.
9. Struktura kosztów: Szczegółowe informacje na temat wszystkich kosztów związanych z funkcjonowaniem modelu biznesowego — kosztów stałych i zmiennych, ekonomii skali itp.

Każda sekcja obszaru roboczego zachęca do zwięzłej analizy i przejrzystej wizualizacji, dzięki czemu jest przydatna do burzy mózgów, iteracji i koordynacji działań między zespołami.

Dla przedsiębiorców i start-upów model biznesowy Canvas jest kluczowym narzędziem na różnych etapach:

• Walidacja pomysłu: wizualizuj założenia, pomagając założycielom dostrzec luki lub słabe punkty modelu biznesowego przed zainwestowaniem znacznych środków.
• Iteracja: W miarę zdobywania wiedzy można szybko aktualizować, zmieniać lub udoskonalać projekt, aby odzwierciedlał nowe spostrzeżenia klientów lub realia rynkowe.
• Komunikacja: służy jako zwięzłe, wizualne podsumowanie do dyskusji z interesariuszami, inwestorami, mentorami lub członkami zespołu — zmniejsza ryzyko nieporozumień i pozwala skupić się na tym, co naprawdę ważne.
• Dostosowanie: Pomaga zapewnić spójność organizacyjną i dostosowanie interesariuszy, zapewniając jeden punkt odniesienia dla strategii i działań.
• Identyfikacja ryzyka: Dzięki całościowemu odwzorowaniu modelu potencjalne ryzyka lub zależności w partnerstwach, zasobach lub strumieniach przychodów stają się bardziej widoczne.

Aby skorzystać z Business Model Canvas, zespół startupowy zazwyczaj pracuje wspólnie, często podczas warsztatów lub sesji przy tablicy. Każdy segment wypełnia się karteczkami samoprzylepnymi lub zapisuje bezpośrednio na wydrukowanym kanwie. Na przykład:

• Aplikacja do dostarczania posiłków może określić swoje segmenty klientów jako zapracowanych profesjonalistów mieszkających w miastach i restauracje, swoją propozycję wartości jako szybką i niezawodną dostawę posiłków, a swoje kanały jako aplikację mobilną i portal internetowy. Źródła przychodów mogą obejmować opłaty za dostawę i prowizje restauracji, natomiast kluczowymi zasobami może być własne oprogramowanie logistyczne i flota dostawcza.

Startupy wykorzystują ten dokument zarówno w momencie uruchomienia, jak i jako dokument na bieżąco aktualizowany w miarę uzyskiwania nowych informacji o klientach, konkurencji i wynikach.

1. Podejście iteracyjne: Traktujcie obszar roboczy jako narzędzie dynamiczne — często do niego wracajcie i poprawiajcie go w miarę gromadzenia danych rzeczywistych.
2. Zaangażuj zespół: uwzględnij różne perspektywy z całej organizacji, aby uniknąć pominięcia ważnych kwestii.
3. Bądź szczery i konkretny: nie pomijaj niepewnych obszarów — podkreśl, co zostało potwierdzone, a co pozostaje tylko przypuszczeniem.
4. Testuj założenia: Wykorzystaj obszar roboczy, aby ustalić priorytety wywiadów z klientami, badań rynkowych i eksperymentów w celu zweryfikowania kluczowych aspektów.
5. Komunikacja wizualna: Wykorzystaj prostotę formatu wizualnego, aby szybko wdrożyć nowych członków zespołu lub przedstawić prezentację inwestorom.

• Segmentacja rynku
• Model przychodów
• Strategia wejścia na rynek (GTM)
• Dopasowanie produktu do rynku
• Minimum Viable Product (MVP)

Model biznesowy Canvas jest podstawowym narzędziem strategicznym dla start-upów i firm każdej wielkości. Jego zwięzły, wizualny format sprawia, że idealnie nadaje się do wyjaśniania, powtarzania i komunikowania modeli biznesowych, umożliwiając zespołom wczesne i częste identyfikowanie najważniejszych priorytetów i założeń. Dzięki włączeniu modelu Canvas do planowania i realizacji biznesowej założyciele zwiększają swoją zdolność do tworzenia zrównoważonych, skalowalnych przedsięwzięć.